Kinh nghiệm chọn khách thuê trọ, tránh rủi ro về sau
Chọn khách thuê là chuyện không ai dạy, mà chủ trọ nào cũng phải tự học qua vài lần chọn sai. Tôi cũng vậy. Đây là mấy điều tôi rút ra được sau nhiều năm cho thuê, không phải lý thuyết, mà là thứ đã va vào thực tế.
Nói chuyện trước khi xem giấy tờ
Giấy tờ CMND, hộ khẩu chỉ nói ai là ai, không nói được người đó sống thế nào. Tôi thường trò chuyện vài câu trước: làm gì, làm ở đâu, ở một mình hay ở chung, tại sao chuyển chỗ ở. Không phải để hỏi cung, mà để nghe cách họ trả lời. Người trả lời rõ ràng, tự nhiên thường không có gì phải giấu.
Ngược lại, người tránh trả lời thẳng, đổi chủ đề, hoặc trả lời khác nhau giữa các câu, đó là dấu hiệu nên hỏi thêm chứ chưa chắc nên từ chối. Có lần tôi bỏ qua dấu hiệu này vì phòng đang trống lâu, và sau đó phải mất một tháng để mời khách đó đi vì ồn ào ban đêm liên tục.
Hỏi thẳng về công việc và thu nhập
Không cần hỏi lương bao nhiêu, nhưng nên biết công việc có ổn định không. Người làm việc theo giờ hành chính, có nơi làm rõ ràng thường ít vấn đề hơn người làm việc không cố định giờ giấc, dù điều này không phải luôn đúng.
Cách tôi hay dùng là hỏi họ dự định thuê bao lâu. Người trả lời "chắc ở lâu, đang tìm chỗ ổn định" khác với người trả lời "thuê tạm vài tháng". Không phải để phân biệt tốt xấu, mà để mình biết trước và chuẩn bị tinh thần, tránh bất ngờ khi họ báo dọn đi sớm.
Kiểm tra số người sẽ ở thật
Đây là chỗ hay bị nói dối nhất. Khách nói ở một mình, sau đó dọn vào ở hai, ba người. Phòng quá tải người ở làm nước, điện tăng vọt, và hàng xóm phòng bên cạnh sẽ là người phàn nàn trước, không phải bạn.
Tôi giờ ghi rõ trong hợp đồng số người tối đa được ở, và nói thẳng lúc xem phòng rằng nếu có thêm người ở phải báo trước. Nói trước một lần đỡ phải nhắc nhở nhiều lần sau.
Đừng vội vì phòng đang trống
Phòng trống lâu khiến chủ trọ dễ vội vàng nhận bất kỳ ai tới hỏi. Đây chính là lúc dễ chọn sai nhất. Một phòng trống thêm một tháng chỉ mất một tháng tiền phòng. Một khách thuê gây rắc rối có thể mất nhiều hơn thế, cả về tiền lẫn thời gian và sự mệt mỏi.
Nếu không chắc, có thể cho thuê ngắn hạn trước, ví dụ hợp đồng ba tháng, rồi gia hạn sau nếu ổn. Cách này giảm rủi ro hơn ký hợp đồng dài ngay từ đầu.
Tin vào cảm giác ban đầu, nhưng kiểm tra lại bằng thực tế
Cảm giác đầu gặp thường đúng phần nhiều, nhưng không nên chỉ dựa vào đó. Tôi luôn kết hợp: cảm giác lúc nói chuyện, giấy tờ rõ ràng, và một điều khoản hợp đồng chặt để nếu có vấn đề thì mình có cơ sở xử lý, không phải chỉ dựa vào lòng tin.
Sau cùng, không có cách nào chọn đúng một trăm phần trăm. Nhưng dành thêm mười lăm phút nói chuyện trước khi ký hợp đồng, gần như lúc nào cũng đáng.