Giá điện phòng trọ bao nhiêu là đúng quy định
Trả lời ngắn: chủ trọ không được tự đặt giá điện tùy ý. Giá thu của khách thuê phải theo biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt của nhà nước, và mức cụ thể phụ thuộc vào việc chủ trọ có đăng ký định mức theo số người thuê với điện lực hay không. Đăng ký rồi thì khách được tính theo giá bậc thang như hộ gia đình; chưa đăng ký thì thường áp một mức giá bậc cố định cho toàn bộ số điện.

Mình từng thu 4.000đ một số cho cả dãy trọ vì thấy nhà bên cạnh cũng thu vậy. Tới lúc một khách thuê hỏi lại "giá này lấy ở đâu ra", mình mới đi tìm hiểu và nhận ra cách tính của mình không có cơ sở gì cả. Bài này ghi lại những gì mình tìm hiểu được.
Vì sao không được tự đặt giá điện
Điện là mặt hàng nhà nước quản lý giá. Chủ trọ mua điện của điện lực rồi thu lại của khách thuê, nên về bản chất là đang bán lại điện, và giá bán lại không được cao hơn mức quy định. Thu cao hơn có thể bị xử phạt, và quan trọng hơn là khách thuê hoàn toàn có quyền khiếu nại nếu biết.
Điều này không có nghĩa là chủ trọ phải chịu lỗ. Nó chỉ có nghĩa là tiền lời nên nằm ở giá phòng, còn tiền điện thì thu đúng giá.
Giá bậc thang là gì
Điện sinh hoạt ở Việt Nam tính theo bậc thang: dùng càng nhiều trong tháng thì những số điện sau càng đắt. Một hộ gia đình dùng ít sẽ trả giá bậc thấp, dùng nhiều mới chạm bậc cao.
Vấn đề với nhà trọ là cả dãy phòng thường đi chung một công tơ tổng. Nếu tính cả dãy như một hộ, tổng số điện rất lớn nên gần như toàn bộ rơi vào bậc đắt nhất, khách thuê chịu thiệt dù mỗi phòng dùng không nhiều.
Đăng ký định mức theo số người thuê
Đây là cách để khách thuê được tính giá bậc thang công bằng như hộ gia đình. Chủ trọ đăng ký với điện lực số người đang thuê, và điện lực cấp định mức tương ứng. Theo quy định hiện hành, cứ mỗi nhóm người thuê nhất định được tính là một hộ để áp định mức, và thường yêu cầu khách đã đăng ký tạm trú, hợp đồng thuê đủ thời hạn.
Khi chưa đăng ký định mức, ví dụ khách thuê ngắn hạn hoặc chủ trọ chưa làm thủ tục, giá thường được áp một mức bậc cố định cho toàn bộ sản lượng điện. Mức này vẫn rẻ hơn nhiều so với con số chủ trọ tự đặt.
Vì các con số cụ thể (giá từng bậc, số người tính một hộ, thời hạn hợp đồng tối thiểu) có thể thay đổi theo từng đợt điều chỉnh, mình khuyên hỏi trực tiếp điện lực quận, huyện nơi có nhà trọ trước khi làm, thay vì dựa vào con số trên mạng.
Cách tính tiền điện từng phòng cho đúng
Nếu mỗi phòng có công tơ riêng, việc còn lại khá đơn giản: lấy số mới trừ số cũ của từng phòng, nhân với đơn giá đúng quy định. Mình viết chi tiết từng bước trong bài cách tính tiền điện nước phòng trọ, và có công cụ tính tiền điện nước miễn phí để bạn nhập số là ra tiền từng phòng.
Điều quan trọng nhất là ghi đơn giá vào hợp đồng ngay từ đầu, kèm cách tính, để khách thuê biết trước và có cơ sở đối chiếu.
Ghi rõ cho khách thuê thấy cách tính
Phần lớn tranh cãi tiền điện không phải vì giá cao, mà vì khách thuê không thấy con số đến từ đâu. Một hóa đơn ghi rõ số cũ, số mới, số điện đã dùng và đơn giá giúp khách tự kiểm tra được, và gần như không còn ai hỏi lại.
Câu hỏi thường gặp
Chủ trọ có được thu tiền điện 4.000đ một số không?
Thường là không. Giá điện thu của khách thuê phải theo biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt của nhà nước, và mức 4.000đ một số thường cao hơn mức được phép. Tiền lời của chủ trọ nên nằm ở giá phòng, không phải tiền điện.
Làm sao để khách thuê trọ được tính giá điện bậc thang?
Chủ trọ đăng ký định mức sử dụng điện theo số người thuê với điện lực địa phương. Sau khi đăng ký, khách thuê được tính giá bậc thang giống hộ gia đình thay vì chịu chung bậc giá cao của cả dãy trọ.
Chưa đăng ký định mức thì giá điện phòng trọ tính thế nào?
Khi chưa đăng ký định mức, giá thường được áp một mức bậc cố định cho toàn bộ số điện đo được. Mức cụ thể nên hỏi điện lực nơi có nhà trọ vì có thể thay đổi theo từng đợt điều chỉnh giá.
Khách thuê phát hiện chủ trọ thu giá điện cao thì làm gì?
Khách thuê có thể yêu cầu chủ trọ tính lại theo đúng giá quy định, và nếu không được giải quyết thì có quyền phản ánh tới cơ quan quản lý điện hoặc chính quyền địa phương.