Thuế thu nhập cho thuê phòng trọ, chủ trọ có phải đóng không

Đây là câu hỏi mình từng né tránh khá lâu, vì nghĩ nhà trọ nhỏ chắc không ai để ý. Tới lúc tìm hiểu kỹ mới biết nhiều chủ trọ bị truy thu vài năm liền vì nghĩ vậy, số tiền phải đóng bù lúc đó lớn hơn nhiều so với việc đóng đều mỗi năm ngay từ đầu.

Có ngưỡng doanh thu mới phải đóng

Không phải cứ có thu nhập từ cho thuê là phải đóng thuế ngay. Pháp luật có quy định một mức doanh thu tối thiểu trong năm, dưới mức đó thì không phải đóng. Vấn đề là mức này có thể thay đổi theo từng giai đoạn, nên thay vì nhớ một con số cố định, mình luôn kiểm tra lại quy định hiện hành mỗi khi doanh thu nhà trọ tăng lên đáng kể, hoặc hỏi trực tiếp chi cục thuế khu vực để chắc chắn.

Doanh thu tính trên tổng tiền thuê, không phải lợi nhuận

Điểm hay bị hiểu lầm nhất: doanh thu để tính thuế là tổng tiền thuê thu được cả năm, chưa trừ chi phí sửa chữa, điện nước, hay các khoản khác. Nhiều chủ trọ tính nhầm theo kiểu lợi nhuận còn lại sau khi trừ chi phí, dẫn tới nghĩ mình chưa tới ngưỡng phải đóng trong khi thực ra doanh thu gộp đã vượt từ lâu.

Hai khoản chính: thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân

Với cá nhân cho thuê nhà trọ, thường phải đóng cả hai khoản này cùng lúc theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu, không phải tính lãi lỗ phức tạp như doanh nghiệp. Cách tính khá đơn giản một khi đã biết đúng tỷ lệ áp dụng, nhưng tỷ lệ cụ thể nên hỏi chi cục thuế hoặc người làm dịch vụ kế toán để chắc đúng cho loại hình cho thuê phòng trọ, vì có thể khác với cho thuê nhà nguyên căn hay mặt bằng kinh doanh.

Kê khai theo năm hay theo từng lần

Có hai cách phổ biến: kê khai và nộp một lần cho cả năm, hoặc nộp theo từng kỳ nếu hợp đồng thuê thay đổi thường xuyên. Với nhà trọ nhiều phòng, khách ra vào liên tục, mình thấy kê khai theo năm dựa trên tổng doanh thu thực tế đơn giản hơn nhiều so với cố gắng khai riêng từng hợp đồng nhỏ lẻ.

Không đóng có bị phát hiện không

Có. Cơ quan thuế có nhiều cách đối chiếu, kể cả qua thông tin đăng ký tạm trú, thông tin từ ngân hàng khi khách thuê chuyển khoản, hoặc từ chính khách thuê nếu họ cần hóa đơn, chứng từ cho việc gì đó. Truy thu về sau không chỉ phải đóng phần thuế thiếu, mà thường kèm thêm khoản phạt chậm nộp tính theo thời gian, nên phần thiệt hại thực tế lớn hơn nhiều so với con số thuế ban đầu.

Giữ sổ sách doanh thu rõ ràng ngay từ đầu

Có một cuốn sổ hoặc file ghi lại doanh thu từng tháng, từng phòng, giúp mình biết chính xác đã tới ngưỡng phải đóng thuế chưa, và có sẵn số liệu nếu cơ quan thuế yêu cầu giải trình. Đợi tới lúc bị hỏi mới ngồi tính lại từ đầu vừa mất thời gian, vừa dễ tính sai vì không nhớ chính xác từng tháng đã thu bao nhiêu.

Đây là bài viết chia sẻ kinh nghiệm, không thay được tư vấn thuế chính thức

Mình không phải người làm nghề thuế hay kế toán, chỉ chia sẻ lại những gì bản thân đã tìm hiểu và áp dụng cho nhà trọ của mình. Số liệu cụ thể về ngưỡng doanh thu, tỷ lệ phần trăm áp dụng nên xác nhận lại với chi cục thuế nơi bạn ở hoặc người làm dịch vụ kế toán, vì quy định có thể thay đổi và có thể khác nhau tùy từng trường hợp cụ thể.